Даво аризаси намунаси
Даво аризаси — судга расмий мурожаат: кимдан нимани талаб қилаётганингизни ва буни қайси далиллар тасдиқлашини ёзасиз. Шакли қонунда белгиланган, керакли реквизит тушиб қолса, суд аризани ҳаракатсиз қолдиради. Қуйидаги шакл талабларга мос тузилган.
Намунадаги кулранг ёзувлар — мисол. Чап томондаги майдонларни тўлдирсангиз, ҳужжат ўз маълумотларингиз билан йиғилади. Ҳеч нарса серверга юборилмайди.
Тўлдириш
Қандай ёзилади
- Судни жавобгарнинг яшаш манзили бўйича танланг — умумий қоида шу. Алимент ва баъзи бошқа даволарни ўз манзилингиздаги судга ҳам бериш мумкин.
- Ҳолат баёнида саналар ва ҳужжатларга таянинг: қачон, қанча, қайси ҳужжат тасдиқлайди. Ҳис-туйғуга берилманг — суд далил билан ишлайди.
- Талабларни рақамланган бандларда, ундириладиган суммани аниқ рақам билан ёзинг. «Адолат ўрнатилсин» деган талаб ижро этилмайди.
- Ҳар бир иловани рўйхатда санаб ўтинг ва жавобгарлар сонига қараб ариза нусхаларини қўшинг — суд нусхани жавобгарга ўзи юборади.
- Беришдан олдин давлат божини тўланг ва квитансияни илова қилинг; алимент даволарида бож тўланмайди.
Икки энг кўп сўраладиган даво учун тайёр формулалар:
- қарз ундириш — асос тилхат бўлади: «жавобгар ... санада тилхат асосида ... сўм олди, ... гача қайтаришни мажбурият қилди, қайтармади». Талаб: қарз суммаси + давлат божини жавобгарга юклаш. Тилхат асли судга тақдим этилади;
- алимент ундириш — никоҳ ва бола туғилганлиги гувоҳномалари илова қилинади. Талаб: «жавобгардан бир бола учун иш ҳақининг чорак қисми (икки болага — учдан бири, уч ва ундан кўпига — ярми) миқдорида алимент ундириш». Алимент давоси давлат божидан озод ва даъвогар ўз манзилидаги судга бериши мумкин.
Ариза судга уч йўл билан берилади: девонхонага қўлда (нусхангизга кириш штампи босилади), почта орқали буюртма хат билан ёки sud.uz электрон тизими орқали. Суд беш кун ичида аризани иш юритишга қабул қилиш масаласини ҳал қилади; реквизит етишмаса, камчиликни тўлдириш учун муддат бериб ҳаракатсиз қолдиради — шунинг учун шаклга риоя қилиш вақтни тежайди.
Муддатларни унутманг: кўпчилик мулкий даволар учун даво муддати уч йил. Муддат ўтган бўлса ҳам суд аризани қабул қилади, лекин жавобгар муддатни эслатса, даво рад этилади. Узрли сабаб бўлса (касаллик, сафар), муддатни тиклаш сўралади.
Кўп сўраладиган саволлар
Даво аризасини қайси судга бераман?
Умумий қоида — жавобгарнинг яшаш жойидаги фуқаролик ишлари бўйича судга. Алимент, соғлиққа етказилган зарар каби даволарни даъвогар ўз яшаш жойида ҳам бериши мумкин. Томонлар шартномада судни олдиндан келишиб қўйган бўлса, ўша суд амал қилади.
Давлат божи қанча ва ким тўлайди?
Мулкий даволарда бож даво баҳосидан фоиз сифатида ҳисобланади ва аризани берган томон олдиндан тўлайди. Иш ютилса, бож жавобгардан ундирилади — буни талаблар қаторига ёзиб қўйинг. Алимент даволари бождан озод.
Адвокатсиз даво бериш мумкинми?
Мумкин. Фуқаролик ишларида адвокат мажбурий эмас: аризани ўзингиз ёзиб, судда ўзингиз қатнашишингиз мумкин. Иш мураккаб бўлса (мулк бўлиши, катта сумма), юристдан маслаҳат олиш хато ва муддат йўқотишдан сақлайди.
Суд аризамни ҳаракатсиз қолдирди — нима қиламан?
Ажримда кўрсатилган камчиликни белгиланган муддатда тўлдиринг: етишмаган ҳужжатни қўшинг, божни тўланг, реквизитни аниқлаштиринг. Муддатида тўлдирсангиз, ариза дастлаб берилган кундан қабул қилинган ҳисобланади.