Тилхат ёзиш намунаси
Қарзга пул берганда ёки олганда тилхат ёзилади. Қуйидаги намуна судда далил бўладиган барча реквизитларни ўз ичига олади: томонлар паспорти, сумма, қайтариш муддати.
Намунадаги кулранг ёзувлар — мисол. Чап томондаги майдонларни тўлдирсангиз, ҳужжат ўз маълумотларингиз билан йиғилади. Ҳеч нарса серверга юборилмайди.
Тўлдириш
Қандай ёзилади
- Тилхатни пулни <б>олганб> шахс ёзади ва у пул берган кишида сақланади.
- Суммани рақам билан ва қавс ичида сўз билан ёзинг: «5 000 000 (беш миллион) сўм». Бу рақамни кейин ўзгартириб бўлмаслигини кафолатлайди.
- Иккала томоннинг паспорт маълумотларини киритинг — шахсни аниқлашда шу етарли бўлади.
- Қайтариш муддатини аниқ сана билан белгиланг. Муддат кўрсатилмаса, қарз талаб қилинган кундан 30 кун ичида қайтарилиши керак бўлади.
- Сана қўйинг ва имзо чекинг. Имзо паспортдаги имзога мос бўлсин.
Тилхат — пул ёки мулк олинганини тасдиқловчи ҳужжат. Ўзбекистон Фуқаролик кодексига кўра, базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн бараваридан ортиқ суммадаги қарз битими ёзма шаклда тузилиши керак — тилхат ана шу ёзма шаклнинг энг содда кўриниши.
Тилхат юридик кучга эга бўлиши учун унда бўлиши шарт:
- пулни олган шахснинг тўлиқ Ф.И.Ш., паспорт маълумотлари ва манзили;
- пул берган шахснинг Ф.И.Ш.;
- сумма — рақам билан ва сўз билан;
- қайтариш муддати;
- сана ва қўлда қўйилган имзо.
Тилхатни тўлиқ қўлда ёзиш маъқул: баҳс чиқса, хатшунослик экспертизаси матн муаллифини имзодан ҳам ишончлироқ аниқлайди. Нотариус тасдиғи шарт эмас — оддий қўлёзма тилхат ҳам судда далил ҳисобланади. Гувоҳлар ҳам шарт эмас, лекин уларнинг Ф.И.Ш. ва имзосини қўшсангиз, ҳужжат янада мустаҳкам бўлади.
Пул қайтарилганда тилхат қарздорга қайтариб берилади ёки устига «қарз тўлиқ қайтарилди» деб ёзиб, пул берган шахс имзо чекади.
Кўп сўраладиган саволлар
Тилхат нотариусдан ўтказилиши керакми?
Йўқ. Оддий ёзма тилхат ҳам юридик кучга эга ва судда далил бўлади. Нотариус тасдиғи қўшимча ишонч учун ихтиёрий равишда расмийлаштирилади.
Гувоҳларсиз тилхат кучга эгами?
Ҳа. Гувоҳлар мажбурий эмас. Аммо йирик суммаларда икки гувоҳнинг Ф.И.Ш. ва имзоси ҳужжатни мустаҳкамлайди.
Тилхат кимда сақланади?
Пул берган кишида. Қарз қайтарилганда тилхат қарздорга қайтарилади ёки унга тўлов ҳақида ёзув киритилади.
Қарз муддатида қайтарилмаса нима қилинади?
Тилхат асосида судга даъво аризаси берилади. Даъво муддати — қайтариш санасидан бошлаб уч йил.