Ижара шартномаси намунаси
Уй ёки хонадонни ижарага бериш-олишда шартнома иккала томонни ҳимоя қилади: эгаси тўловни, ижарачи эса яшаш ҳуқуқини ҳужжат билан мустаҳкамлайди. Қуйида фуқаролар ўртасидаги уй-жой ижараси учун тайёр шакл.
Намунадаги кулранг ёзувлар — мисол. Чап томондаги майдонларни тўлдирсангиз, ҳужжат ўз маълумотларингиз билан йиғилади. Ҳеч нарса серверга юборилмайди.
Тўлдириш
Қандай ёзилади
- Манзилни хонадон рақами, хона сони ва майдони билан ёзинг — предмет аниқ бўлса, баҳсга ўрин қолмайди.
- Ойлик тўлов ёнига коммунал масаласини ёзинг: ҳисоблагичлар кимда, обуна тўловлари кимда. Энг кўп жанжал шу банддан чиқади.
- Депозитни алоҳида банд қилинг: қанча олинди, қайси ҳолатда ушлаб қолинади, қачон қайтарилади. Депозит олинганини тилхат билан ҳам мустаҳкамланг.
- Киришда уй ва жиҳозларни далолатнома билан топинг: мебел рўйхати, ҳисоблагич кўрсаткичлари, мавжуд нуқсонлар. Чиқишда худди шу рўйхат бўйича топширасиз.
- Муддатидан олдин чиқиш шартини олдиндан ёзинг — огоҳлантириш муддати одатда бир ой. Шунда депозит ва охирги ой тўлови баҳссиз ҳал бўлади.
Ижара шартномасининг эгаси учун муҳим томони — солиқ. Уй-жойни ижарага беришдан олинган даромад солиққа тортилади ва шартнома солиқ идорасида ҳисобга қўйилади. Солиқ шартномада ёзилган суммадан ҳисобланади, лекин ҳар йили белгиланадиган энг кам ижара ставкасидан паст бўлмаган миқдорда — шартномага атайлаб кичик сумма ёзиш солиқни камайтирмайди. Ҳисобга қўйилмаган ижара аниқланса, жавобгарлик эгасининг зиммасига тушади.
Ижарачи учун шартнома — яшаш ҳуқуқининг ҳужжати: рўйхатга олинган шартнома билан вақтинча прописка расмийлаштирилади, болани мактаб-боғчага шу манзил бўйича бериш мумкин.
Имзолашдан олдинги текширув рўйхати:
- эгалик ҳужжати — кадастр ёки ордер эгасининг паспорти билан мос келишини кўринг; уй бошқа шахсники бўлса, ижарага беришга ишончнома талаб қилинг;
- ҳисоблагич кўрсаткичлари — кириш кунида рақамларни далолатномага ёзинг, акс ҳолда олдинги қарз сизга ўтади;
- мулк рўйхати — мебел ва техникани ҳолати билан санаб чиқинг: «музлаткич, ишлайди, эшигида чизилган жой бор»;
- тўлов тасдиғи — ҳар ойлик тўловни ўтказма билан ёки тилхат олиб тўланг, оғзаки ҳисоб баҳсда ишламайди.
Кўп сўраладиган саволлар
Ижара шартномасига нотариус шартми?
Фуқаролар ўртасидаги уй-жой ижарасига нотариал тасдиқ мажбурий эмас — ёзма шакл етади. Томонлар хоҳласа, нотариусдан тасдиқлатиши мумкин, бу ҳужжат кучини оширади.
Шартномани солиқ идорасига ким қўяди?
Уй эгаси. Ижара даромади унинг даромади ҳисобланади ва солиқ ҳам ундан олинади. Ҳисобга қўймаслик аниқланса, солиқ ва жарима эгасидан ундирилади.
Эгаси ижара ҳақини ўртада ошира оладими?
Шартнома муддати ичида — фақат иккала томон розилигида. Шартномада нарх ва муддат ёзилган бўлса, бир томонлама ошириш ишламайди; янги нарх янги муддатга, қўшимча келишув билан белгиланади.
Депозитни қайтармаса нима қиламан?
Аввал ёзма талаб юборинг. Шартнома, тўлов тасдиқлари ва топшириш далолатномаси қўлда бўлса, судга даво аризаси билан чиқилади — мулк бутунлигини далолатнома исботлайди.